Przyprawy korzenne nie tylko od święta

Cynamon, goździki i imbir– to przyprawy korzenne, które bardzo chętnie stosujemy do potraw przygotowywanych na święta Bożego Narodzenia. Warto ich używać także na co dzień. Poza wyrazistym, charakterystycznym smakiem i aromatem zawierają także cenne substancje, które mają pozytywny wpływ na zdrowie i prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Wszystkie trzy doskonale komponują się w rozgrzewającej zimowej herbatce.

Cynamon

Cynamon był znany już w czasach starożytnych. Stosowano go m.in. do balsamowania ciał, a także aromatyzowania piwa i wina. Ze względu na jego właściwości przeciwtrądzikowe był dodawany do kosmetyków. Obecnie jest to popularna przyprawa używana głównie do doprawiania wypieków, zwłaszcza tych z jabłkami, a także napojów. Jest także stosowany w kosmetologii i farmacji.

Swoje prozdrowotne właściwości cynamon zawdzięcza przede wszystkim zawartości związków polifenolowych, które mają działanie antynowotworowe, przeciwzapalne i wzmacniające odporność. Z kolei aldehyd cynamonowy ma silne działanie dezynfekujące –  przeciwgrzybicze, antybakteryjne (zwłaszcza w stosunku do Salmonella typhimurium i Escherichia coli), przeciwiwrusowe i przeciwpasożytnicze. Zawarte w korze cynamonowca olejki eteryczne stymulują ślinianki i zwiększają apetyt.

Z badań naukowych wynika, że cynamon może zapobiegać skokom poziomu cukru we krwi i chronić przed insulinoopornością, a przez to zapobiegać rozwojowi cukrzycy. Oczywiście takiego działania nie będzie miał cynamon spożywany jako dodatek do ciastek. Pomóc mogą zawierające tę przyprawę suplementy diety. Dr Amy Stockert, profesor bio­chemii na Ohio Northern University Raabe College of Pharmacy prowadziła badania naukowe wśród pacjentów z cukrzycą typu 2. W 2015 r. udowodniła, że osoby, które przyjmowały cynamon w postaci suplementów diety, miały niższy poziom cukru we krwi także po zaprzestaniu stosowania preparatu. Wynika z tego, że cynamon może indukować w organizmie zmiany na poziomie komórkowym. Spożywanie codziennie powyżej 1g tej przyprawy obniża poziom glukozy, triglicerydów i cholesterolu.

Nie znaczy to jednak, że możemy zajadać się cynamonem do woli. Nadmierne jego spożycie może doprowadzić do uszkodzenia wątroby i nerek. O ile niezwykle trudno, jest przedawkować cynamon w postaci przyprawy (ze względu na jego charakterystyczny gorzki smak), to zarówno przyjmowanie suplementów diety bez kontroli lekarza, jak i włączenie  tej przyprawy do codziennej diety przez dłuższy czas, mogą okazać się niebezpieczne.

Cynamonu powinny unikać osoby cierpiące na kamicę wątrobową i zaburzenia funkcjonowania woreczka żółciowego – zawarty w tej przyprawie eugenol może bowiem niekorzystnie modyfikować i osłabiać właściwości żółci.

Imbir

Jedną z lepiej rozpoznawanych obecnie przypraw korzennych jest imbir. W sklepach imbir możemy spotkać w postaci surowej, a także jako przyprawę suszona i rozdrobniona, popularny jest również imbir marynowany, wykorzystywany do sushi, kandyzowany i w postaci konfitur. Zapach kłączy imbiru jest silny, aromatyczny, a smak silnie palący i korzenny. Imbir jest również bardzo cennym surowcem używanym w medycynie konwencjonalnej i ziołolecznictwie. Należy do środków silnie pobudzających i rozgrzewających, a w mniejszych dawkach do wzmacniania żołądka i poprawiania trawienia. Imbir działa przeciwzapalnie, stosowany jest przy zapaleniu stawów, zapaleniu oskrzeli, działa żółciopędne oraz pobudza motorykę przewodu pokarmowego. Działa profilaktyczne w chorobie lokomocyjnej, a także przeciwbólowo, przeciwmigrenowo, przeciwwirusowo, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczo. Reguluje i obniża poziom cholesterolu we krwi, zmniejsza oksydacje frakcji LDL i wynikające z tego działanie przeciwmiażdżycowe. Imbir zawiera wiele substancji biologicznie czynnych determinujących jego właściwości przeciwutleniające. Miarą jego wartości przyprawowej jest zawartość olejku eterycznego i gingerolu, które odpowiadają także za jego charakterystyczny smak.

Goździki

Są to suszone nierozwinięte pąki aromatycznego tropikalnego drzewa – goździkowca. Przyprawa ta jest dobrym źródłem przeciwutleniaczy, dzięki czemu posiada silne właściwości antyutleniające oraz eugenolu, organicznego związku chemicznego o właściwościach odkażających, a także wzmacniających odporność organizmu przed bakteriami oraz wirusami.  Goździki od wielu lat wykorzystywane były w medycynie naturalnej. Działają znieczulająco, m.in. potrafią niwelować ból zęba – w tym celu należy trzymać je w ustach przez 1-2 minuty. Natomiast jeśli chcemy zastosować goździki bezpośrednio na skórę, to warto sięgnąć po olejek goździkowy.

Właściwości bakteriobójcze olejku goździkowego dorównują stosowanym w szpitalach środkom dezynfekcyjnym. Dodatkowo, eugenol zawarty w goździkach niszczy niektóre antybiotykooporne szczepy bakterii.

Badania naukowe dowodzą także, że dzięki licznym związkom biologicznie czynnym o charakterze przeciwutleniającym, występujących w goździkach,  przyprawa ta zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworów. Dodatkowo warto pamiętać o tym, by wybierać całe goździki. Podczas rozdrabniania tracą one swoje właściwości.

Trackback from your site.

Absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Doktorantka w Katedrze Żywności Funkcjonalnej, Ekologicznej i Towaroznawstwa SGGW. Naukowo analizuje zawartości związków biologicznie czynnych w żywności pochodzącej z produkcji ekologicznej, a hobbystycznie – gotuje i piecze.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.